Trzy godziny, w których nikt nic ode mnie nie chce

List

Piszę, bo zobaczyłem, że u was ludzie się dzielą historiami, to i ja się podzielę. Jeżdżę nad wodę od dwudziestu lat. Nie chodzi o ryby. W zeszłym roku złowiłem może z dziesięć sztuk i wszystkie wypuściłem.

Chodzi o to, że przez trzy godziny nikt nic ode mnie nie chce. Nie dzwoni telefon z magazynu, nie ma pytania, gdzie są klucze, nie trzeba nic postanawiać. Siedzę, patrzę na spławik i myślę o niczym. Czasem przez godzinę nie ruszę się z krzesełka.

Krzesełko mam zielone, kupione w 2011 roku, i wożę je w bagażniku cały rok. Żona się śmieje, że to droga forma siedzenia na stołku. Trochę ma rację. Ale wracam odmieniony do domu i to widać.

Najlepiej jest w tygodniu, kiedy mam wolne. W sobotę nad wodą jest już ruch, ludzie się przekrzykują, ktoś puszcza muzykę. Wtedy to nie działa tak samo.

— Mirek, 51 lat, Radom

Odpowiedź redakcji

Mirku, dzięki. Zapamiętaliśmy szczególnie zdanie o sobocie, bo to jest najbardziej praktyczna rzecz w całym liście: nad tą samą wodą wtorek po południu i sobota w południe to dwa różne miejsca. Reszty nie komentujemy, bo napisałeś ją lepiej, niż byśmy to streścili.

Ile to realnie kosztuje na start

Wędkarstwo w Polsce nie jest hobby, w które wchodzi się z marszu. Amatorski połów ryb wolno uprawiać osobie, która ma kartę wędkarską, a na wodach użytkowanych przez uprawnionego do rybactwa - dodatkowe zezwolenie tego podmiotu. Wynika to z art. 7 ust. 2 ustawy z 18 kwietnia 1985 roku o rybactwie śródlądowym.

Kartę wydaje starosta właściwy dla miejsca zamieszkania, po zdaniu egzaminu. Wydaje się ją osobom od czternastego roku życia. Sama opłata za wydanie karty to 10 złotych i jest ustalona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 lipca 2023 roku. Egzamin przeprowadza komisja powołana przez organizację społeczną zajmującą się ochroną ryb, w praktyce najczęściej koło Polskiego Związku Wędkarskiego, i to koło ustala opłatę egzaminacyjną. W zależności od okręgu jest to zwykle od 30 do 70 złotych, a młodzież szkolna bywa zwolniona.

Do tego dochodzą składki. Składka członkowska ogólnozwiązkowa PZW na 2026 rok wynosi 180 złotych w wersji pełnej, wpisowe członka zwyczajnego 30 złotych, legitymacja 10 złotych. Osobno płaci się składkę okręgową, która różni się między okręgami. W Okręgu Mazowieckim składka na wody nizinne to 260 złotych w wersji podstawowej. W Okręgu PZW w Elblągu pełna podstawowa to 330 złotych, a osoba niezrzeszona zapłaci za rok 900 złotych.

Zsumowane realnie: pierwszy rok dorosłego wędkarza, który zdaje egzamin, wyrabia kartę, zapisuje się do koła i wykupuje składkę okręgową, to wydatek rzędu 520 do 630 złotych, zanim kupi cokolwiek ze sprzętu. Dolna granica wychodzi z najtańszych podanych wyżej pozycji: 10 plus 30 plus 180 plus 30 plus 10 plus 260. Górna — z najdroższych: 70 plus 10 plus 180 plus 30 plus 10 plus 330.

Sprzęt: dwa warianty

Gotowy zestaw w jednym pudełku. Zestaw Jaxon z wędką teleskopową 2,4 m, kołowrotkiem, żyłką 150 m, spławikami, śrucinami, stoperami, haczykami z przyponami i koszykiem zanętowym kosztuje 134,90 zł. Zestaw na spławik START od BigRiver to 199,99 zł, wersja bolońska 275 zł, feeder z brzegu 289 zł.

Składany z części. Wędka teleskopowa spławikowa 3 m od 69 zł, kołowrotek DAM Quick 2 FS 4000 130 zł, żyłka 150 m ok. 10 zł, dwa spławiki ok. 26 zł, haczyki ok. 10 zł. Razem 230 do 250 zł. Drożej niż gotowy zestaw, ale każdy element wymieniasz osobno.

Czego brakuje w obu wariantach. Podbieraka i przynęty. Podbierak nie jest sprzętem dla zaawansowanych: bez niego urywasz pierwszą przyzwoitą rybę przy brzegu i kaleczysz każdą następną, a kosztuje mniej niż kołowrotek. Do tego kleszcze albo rozłączka do wypinania haczyka i coś do zmoczenia rąk, jeśli w ogóle dotykasz ryby.

Przynęta. Żaden zestaw jej nie zawiera, a bez niej stoisz nad wodą z pustym haczykiem. Na start wystarczy rosówka, białe robaki albo kukurydza z puszki, czyli wydatek rzędu kilkunastu złotych.

Czego nie musisz kupować na start. Drogiej zanęty, drugiej wędki, siatki ani sprzętu do konkretnej metody. To są zakupy na drugi sezon.

Sprawdź za sto złotych, zanim wydasz sześćset

Zanim zapiszesz się na egzamin, jest tańsza droga sprawdzenia, czy to w ogóle dla Ciebie. Karta wędkarska nie jest wymagana przy połowie w obiektach przeznaczonych do chowu lub hodowli ryb, czyli na łowiskach komercyjnych. Wynika to z art. 7 ust. 4 ustawy o rybactwie śródlądowym. Potrzebne jest tam wyłącznie zezwolenie właściciela łowiska, czyli zwykła wejściówka.

Ceny są jawne i konkretne. Na łowisku Maślanka w Psarach dniówka na dwie wędki kosztuje 60 złotych, doba 110 złotych, a dzieci do dziesiątego roku życia wchodzą bezpłatnie. W gospodarstwie Białeckich w Pstrążnej staw konsumpcyjny to 20 złotych za jedną wędkę, a łowisko karpiowe w formule złów i wypuść - 100 złotych za dobę na dwie wędki. Sprzęt na start i tak trzeba mieć, ale nie potrzeba egzaminu, składek ani czekania na kartę.

Jedna sobota na takim łowisku kosztuje mniej niż jedna czwarta wejścia w PZW i daje odpowiedź na jedyne pytanie, które ma sens na początku: czy wysiedzisz cztery godziny nad wodą, czy po godzinie będziesz chciał do domu.

Wypuszczać czy zabierać

Mirek w zeszłym roku wypuścił wszystko, co złowił, i to jest w Polsce dozwolone. Regulamin Amatorskiego Połowu Ryb nakazuje bezwzględnie wypuścić ryby niewymiarowe i będące pod ochroną, ale nie zakazuje wypuszczenia ryby wymiarowej. Uwaga na częsty błąd w internetowych poradnikach: przepis o rybach łososiowatych i lipieniu mówi, że uśmiercić bezpośrednio po złowieniu należy te przeznaczone do zabrania. Nie ma obowiązku zabijania każdej złowionej ryby tego gatunku. Osobno: gatunków obcych i inwazyjnych nie wolno wypuszczać z powrotem do tego samego akwenu.

Wymiary i limity: dwa poziomy przepisów

Kolejna rzecz, o której nowi zapominają: obowiązują dwa poziomy przepisów. Państwowe rozporządzenie z 12 lipca 2023 roku podaje szczupaka 45 cm, sandacza 45 cm, suma 70 cm, węgorza 50 cm, bolenia i brzanę po 40 cm, lina 25 cm, pstrąga potokowego 30 cm. Regulaminy okręgowe PZW bywają surowsze i na wodach związku to one obowiązują: w Okręgu Słupsk szczupak 50 cm, sandacz 50 cm, węgorz 60 cm, lin 30 cm. Uprawniony do rybactwa może zaostrzyć wymiar ustawowy, nie może go złagodzić.

Limity dobowe też ustala okręg i różnice bywają duże. W Okręgu Słupsk to jeden sum, jeden sandacz, dwa szczupaki, dwa węgorze, co daje łącznie sześć ryb tych gatunków na dobę. W Okręgu Kielce sandacz, sum i szczupak to łącznie dwie sztuki na dobę, nie więcej niż jedna z każdego gatunku. Pozostałe gatunki rozlicza się na wagę: w Słupsku do pięciu kilogramów na dobę.

Wersja obowiązująca to zawsze ta z zezwolenia okręgowego, które dostajesz razem ze składką. Przeczytaj je raz porządnie, bo to jest jedyny dokument, według którego będzie Cię sprawdzał strażnik.

Okresy ochronne, czyli jedyna rzecz, przez którą naprawdę dostaniesz mandat

Można znać wymiar i limit, a i tak mieć problem, bo ryba jest w okresie ochronnym. Rozporządzenie z 12 lipca 2023 roku ustala je tak:

szczupak 1 stycznia do 30 kwietnia
sandacz 1 marca do 31 maja
sum 1 stycznia do 31 maja
węgorz 1 grudnia do 31 marca
lipień 1 marca do 31 maja
brzana 1 stycznia do 30 czerwca
świnka 1 stycznia do 15 maja
pstrąg potokowy 1 września do 31 stycznia
troć jeziorowa 1 września do 31 stycznia
miętus 1 grudnia do końca lutego
certa 1 stycznia do 30 czerwca, a w Wiśle poniżej zapory we Włocławku 1 września do 30 listopada
boleń, lin, kleń i jaź nie mają okresu ochronnego w tym rozporządzeniu

Ta lista działa dokładnie tak samo jak wymiary: okręg może okres ochronny zaostrzyć, nie może go skrócić. Jeśli w zezwoleniu masz inne daty niż powyżej, obowiązują te z zezwolenia. Boleń jest tu najczęstszym punktem sporu, bo w rozporządzeniu okresu nie ma, a w części okręgów jest.

Kolejna rzecz, przez którą wpadają nowi: w okresie ochronnym drapieżnika na wielu wodach zakazana jest sama metoda połowu, nie samo zabranie ryby. Nie wolno wtedy spinningować ani łowić na żywca i martwą rybkę. Człowiek, który wie, że szczupaka się nie zabiera, jedzie na złów i wypuść i dostaje wniosek za samo łowienie.

I jeszcze jedno: pod ochroną gatunkową są też ryby, których początkujący nie rozpozna, między innymi różanka, piskorz, koza, strzebla i minogi. Jeśli złowisz coś, czego nie umiesz nazwać, wypuść.

Cztery rzeczy, których nie ma w poradnikach

Ile wędek. Metodą gruntowo-spławikową na wodach nizinnych łowisz jednocześnie na dwie wędki, każda z jednym haczykiem. W krainie pstrąga i lipienia dozwolone są tylko metody spinningowa i muchowa, czyli jedna wędka.

Rejestr połowów. Część okręgów wprowadziła obowiązkową rejestrację. W Okręgu Kielce datę, godzinę i miejsce wpisuje się przed rozpoczęciem wędkowania, ryby limitowane niezwłocznie po włożeniu do siatki, a zezwolenie z wypełnionym rejestrem trzeba zwrócić. Brak wpisu może skończyć się wyproszeniem z łowiska.

Dziecko do czternastu lat. Może łowić bez karty, ale wyłącznie pod opieką osoby pełnoletniej, która kartę ma, i w ramach jej limitu. Jeśli dziecko łowi na Twoim stanowisku i w ramach Twojego limitu, Ty w tym czasie sam nie łowisz — jedno zezwolenie obsługuje tylko jedną wędkującą osobę naraz. Młodzież do szesnastu lat nie może wędkować nocą bez nadzoru.

Kto Cię skontroluje. Nie tylko Państwowa i Społeczna Straż Rybacka oraz policja. Regulamin wymienia też Straż Leśną, Straż Graniczną, uprawnionego do rybactwa na jego wodach i inne podmioty wskazane w zezwoleniu. Kartę i zezwolenie masz mieć przy sobie. Za połów z naruszeniem przepisów grozi grzywna, a sąd może orzec przepadek sprzętu, nawiązkę do dwudziestokrotnej wartości ryb i odebranie karty wędkarskiej.